← Cumhuriyet Tarihi’ne dön
Gaël Marziou / Wikimedia Commons · CC BY 2.0 ↗ Paralimpik spor · açıklayıcı rehber
Paralimpik sınıflandırma nasıl çalışır?
Sınıflandırma bir tıbbi tanılar listesi ya da “engel derecesi sıralaması” değildir. Amaç, engelin o branşın temel hareketleri üzerindeki etkisini azaltarak sonucu beceri, kondisyon, taktik ve zihinsel hazırlığın belirlemesini sağlamaktır.
Güncel çerçeve · 2025 IPC KoduTüm Paralimpik branşlar
Abdullah Öztürk, Rio 2016 Paralimpik Oyunları.
Bir bakışta
- Temel ilke
- Spora özgü
- İlk eşik
- Uygun engel
- İkinci eşik
- Minimum kriter
- Sonuç
- Spor sınıfı + durum
Tanıdan yarışma sınıfına giden yol
Para sporda sınıflandırma, bir sporcunun ne kadar iyi olduğunu ölçen sıralama sistemi değildir. Önce ilgili sporun kabul ettiği uygun engelin bulunması ve asgari etkilenim ölçütlerinin karşılanması değerlendirilir; ardından spora özgü sınıf ve sınıf statüsü belirlenir. Tıbbi bilgi bu sürecin yalnızca bir parçasıdır, çünkü aynı durum farklı hareket görevlerini farklı ölçüde etkileyebilir. Bir kişi bir sporun koşullarını karşılayıp diğerinin koşullarını karşılamayabilir. Yarışma sınıfı ile dünya sıralaması bu nedenle birbirinden ayrı tutulmalıdır. Sınıf, hangi grupta yarışıldığını; sıralama ise o grubun rekabet sonuçlarını anlatır. Bu rehber seyirci içindir, kişiye sınıf tayin eden bir değerlendirme veya sağlık tavsiyesi değildir.
↑ Dosya içeriğine dönNeden eski kaynaklarda on, yenilerde yedi grup var?
IPC'nin güncel genel sınıflandırma sayfası yedi uygun engel grubu tanımlar: kas gücü, pasif hareket açıklığı, uzuv eksikliği veya uzunluk farkı, kısa boy, koordinasyon, görme ve zihinsel etkilenim. Eski onlu anlatımdaki bazı başlıklar daha geniş gruplar altında birleştirilmiştir. Buna karşılık bazı branşların kamuya açık açıklamaları hâlâ on başlıklı eski terminolojiyi kullanabilir. Bu farklılık bütün sporların aynı tarihte aynı yarışma sınıflarını değiştirdiği anlamına gelmez. Uygulamada ilgili federasyonun yürürlükteki branş kuralları belirleyicidir. Okuyucu, grupların sayısı ile havuzda veya pistte gördüğü yarışma sınıflarının sayısını da karıştırmamalıdır; bunlar aynı tablonun farklı adları değil, farklı düzeylerdeki tanımlardır.
↑ Dosya içeriğine dönYüzmede S, SB ve SM
Yüzmede S kodu serbest, sırtüstü ve kelebek yarışlarında; SB kurbağalamada kullanılır. SM ise bireysel karışık için S ve SB değerlendirmelerinden türetilen giriş indeksidir. Fiziksel etkilenim grubunda S1–S10 ve SB1–SB9 aralıkları bulunur; görme grubunda 11–13, zihinsel etkilenim grubunda 14 kodları kullanılır. Bir sporcunun S ile SB numarasının farklı olması çelişki değildir: kurbağalamanın hareket gereksinimi diğer stillerden farklıdır. Aynı aile içindeki sayı, yüzmeye ilişkin işlevsel etki hakkında bağlam sağlar; ancak bir S5 yüzücünün derecesini S10 ile doğrudan sportif üstünlük karşılaştırmasına çevirmek anlamlı değildir. Sonuç okunurken stil, mesafe ve kodun tamamı birlikte tutulmalıdır.
↑ Dosya içeriğine dönPist, saha ve takım puanları
Para atletizmde T kodu koşu ve atlama, F ise atma yarışmalarıyla ilişkilidir; numaralar kendi sınıf aileleri içinde anlam kazanır. Tekerlekli sandalye basketbolunda bireysel sınıf puanları takım kurulumunu da etkiler: uluslararası ana çerçevede oyuncular 1,0 ile 4,5 arasında puanlanır ve sahadaki beşlinin toplamı 14 sınırıyla düzenlenir. Yerel yarışma düzenlemelerinde farklı uygulamalar bulunabileceğinden bütün ligler için otomatik genelleme yapılmaz. Goalballda görme sınıfları ayrı yarışmalar yerine aynı oyunda buluşabilir ve göz maskeleri ortak yarışma koşuluna katkı sağlar. Bu örnekler, sınıflandırmanın bazen bireysel seri oluşturduğunu, bazen de aynı takımın bileşimini düzenlediğini gösterir.
↑ Dosya içeriğine dönStatü, yeniden değerlendirme ve izleyicinin sınırı
Sınıf statüsü, sporcunun gelecekte yeniden değerlendirmeye ihtiyaç duyup duymayacağını veya bunun ne zaman gündeme gelebileceğini belirtir. Dolayısıyla bir kodun yanında görülen statü, madalya derecesi ya da disiplin cezası olarak yorumlanmamalıdır. İtiraz ve değerlendirme süreçleri ilgili federasyon kurallarınca yürütülür; bir fotoğrafa, yürüme biçimine veya sosyal medya yorumuna bakarak sporcunun uygun olmadığı sonucuna varılamaz. İzleyici için yararlı yaklaşım, yarışmanın resmî sınıfını öğrenip ardından teknik performansa odaklanmaktır. Aynı sınıfta yer alan sporcular farklı vücut hareketleri kullanabilir; bu tek başına adaletsizlik göstergesi değildir. Sınıflandırma, rekabeti mümkün kılan teknik çerçevedir; kişinin kimliğini, değerini veya bütün gündelik yaşamını özetleyen bir etiket değildir.
↑ Dosya içeriğine dönArşiv notu
Bağlamı genişleten arşiv kareleri
Cumhuriyet Atlas
Hikâyeye buradan devam edin
Kulüp ve millî takım
Gizem Örge: libero savunmasının görünmeyen geometrisi
Servis karşılama, arka alan yerleşimi ve ikinci top güvenliğiyle hücumun ilk pasını kuran libero.
Keşfet → Final kayıt · 12 Eylül 2026, 20.06
Kocaeli 2026: Türkiye’nin tarihî ev sahibi haftası
Türkiye, Kocaeli 2026’yı 9 altın ve 7 gümüşle tamamladı: beş sporcunun 16 madalyası, sınıfları ve final sonuçları.
Keşfet → 2016—bugün
Sevilay Öztürk: S5’te on yıllık büyük sahne
Rio’da 12 yaşında başlayan Paralimpik yol, Tokyo ve Paris madalyalarıyla Kocaeli 2026’daki iki Avrupa altınına uzandı.
Keşfet →Belge ve kaynaklar6 kaynak
Bu sayfadaki kronoloji ve yorum çerçevesini doğrulamak için kullanılan resmî başvuru noktaları.
- Paralimpik sınıflandırma ↗IPC
Sınıflandırmanın amacı, uygun engel grupları, minimum kriter ve spora özgülük.
- Sınıflandırma Kodu ve uygulama çerçevesi ↗IPC
IPC tarafından yayımlanan sınıflandırma kodu ve uygulama çerçevesi kaydı; ilgili bölümün sonuç veya kural bağlamını destekler.
- Para yüzme sınıfları ↗WORLD PARA SWIMMING
S, SB ve SM kodları ile fiziksel, görme ve zihinsel engel sınıfları.
- Para atletizm sınıfları ↗WORLD PARA ATHLETICS
Pistte T, saha yarışlarında F kodlarının ve spor sınıflarının resmî açıklaması.
- Tekerlekli sandalye basketbolunda puanlar ↗IPC
1.0–4.5 işlevsel puanlar ve sahadaki beşlinin 14 puan sınırı.
- Goalball oyununa giriş ↗IBSA
IBSA tarafından yayımlanan goalball oyununa giriş kaydı; ilgili bölümün sonuç veya kural bağlamını destekler.